Pagbabago o Palabas? Lumikha ng Ingay ang Planong Gawing State Witness ang Ilang Mambabatas sa Gitna ng Flood Control Scandal

Sa gitna ng matinding imbestigasyon ng Senado ukol sa flood control scandal, isang hindi inaasahang balita ang yumanig sa publiko: may panukala na gawing state witness ang ilang mambabatas mismo—ang ilan sa kanila ay dating iniimbestigahan.

Ayon sa ulat mula sa Bilyonaryo News, isang tila mapanganib na balangkas ang nabubuo—isang galaw na maaaring mag-alis sa pananagutan ng mga makapangyarihan sa gobyerno kapalit ng ilang impormasyon. Habang patuloy ang pag-uusig sa mga proyektong bilyon-bilyon ang halaga na sinasabing overpriced, ghost, o pinaboran, lumalakas ang tanong: sino ang tunay na dapat panagutin?

Ping Lacson Muling Ibabalik?

Isa sa mga pangunahing galaw na nabunyag ay ang planong ibalik si dating senador Panfilo “Ping” Lacson bilang chairman ng Senate Blue Ribbon Committee—ang pinakamakapangyarihang komite ng Senado pagdating sa imbestigasyon ng katiwalian.

Matatandaang si Lacson ay umalis sa nasabing posisyon matapos siyang maakusahan na nililihis ang direksyon ng imbestigasyon upang protektahan ang ilang kakilala sa Kongreso. Bagamat itinanggi niya ang mga paratang, ito’y nagdulot ng malaking lamat sa kanyang reputasyon.

Ngayon, tila may gustong magbalik sa kanya sa trono ng imbestigasyon. Ayon kay Senate President Tito Sotto, ito ang nais ng majority bloc. Ngunit para sa ilan, isa itong delikadong senyales—dahil kung ang dating iniimbestigahan ay muling mamumuno, paano makakasiguro ang taumbayan na patas ang magiging laban?

Erwin Tulfo: Tumitindig sa Prinsipyo

Samantala, si Senator Erwin Tulfo, ang kasalukuyang acting chairman ng komite, ay naglatag ng bagong panukala—isang matapang at kontrobersyal na hakbang: gawing state witness ang mga mambabatas na may kinalaman sa flood control scandal.

Para kay Tulfo, hindi sapat na ipako lamang ang mga maliliit na kontratista o mga opisyal na taga-implementa ng proyekto. Ang tunay na may alam, aniya, ay ang mga nasa itaas—ang mga kongresistang pumapabor sa mga kontrata, tumatanggap umano ng kickback, at nagtatakip sa mga anomalya.

Ang hakbang ni Tulfo ay tinawag ng ilan na “rebolusyonaryo,” habang para sa iba, ito ay isang desperadong pagtatangkang magpakitang-gilas.

Banggaan ng Pananaw: Tulfo vs. Sotto

Ngunit hindi lahat ay pabor sa ideya ni Tulfo. Sa kabilang panig, si Senate President Tito Sotto ay naninindigan na ang dapat gawing state witness ay si Sally Santos ng Sims Construction—isang contractor na umano’y kusang loob na naglantad ng impormasyon sa komite.

Ayon kay Sotto, ang mga tulad ni Santos ang dapat kilalanin at bigyan ng proteksyon—mga taong hindi naglihim, hindi nagpanggap, at hindi nag-abuso ng kapangyarihan.

Dito nagbanggaan ang prinsipyo ng dalawang senador:

Si Tulfo, naniniwalang mas dapat papanagutin ang nasa itaas at huwag hayaang makinabang ang mga mambabatas na sangkot mismo sa anomalya.

Si Sotto, pinapaboran ang mga pribadong indibidwal na nagpakita ng kooperasyon bilang dapat gawing saksi.

Ang tanong ngayon: Kanino papanig ang Senado?

Resignation o Diversion?

Sa gitna ng lahat ng ito, isa pang malakas na pagsabog ang yumanig sa Department of Public Works and Highways (DPWH). Nagbitiw si Undersecretary Aray Perez sa gitna ng mga alegasyon ng korupsyon, partikular na ang umano’y koneksyon sa mga kontratistang tumatanggap ng milyong kickback.

Ayon kay DPWH Secretary Vince Dizon, bumaba si Perez upang hindi raw maging sagabal sa reporma. Ngunit para sa mga kritiko, gaya ni Congressman Leandro Leviste, ito ay isang malinaw na “diversion tactic.”

Sa kanyang mga salita:

“Pwede mong palitan ang mga tao, pero kung ang sistema ay bulok, paulit-ulit lang ang mangyayari.”

Ang pagbibitiw ni Perez ay tiningnan ng ilan bilang kabayanihan, habang sa mata ng mas marami—ito ay pag-iwas sa tunay na pananagutan.

State Witness o State Escape?

Ang pinakamasaklap na posibilidad ay ito: na ang pagiging state witness ay maging isang makinarya upang mailigtas ang mga makapangyarihan, habang ang mga maliliit ang tuloy-tuloy na nilulunod sa kasalanan.

Kung gagawing saksi ang isang mambabatas na sangkot mismo sa anomalya, paano natin masisigurado na hindi niya gagamitin ang testimonya upang ilihis ang imbestigasyon? Upang protektahan ang mas malalaki pang pangalan?

At sa pagbabalik ni Ping Lacson—na dati nang iniwan ang posisyon dahil sa kontrobersya—paano natin mapapanatili ang kredibilidad ng komite?

Sa Huli, Sino ang Talagang Mananagot?

Habang nagpapatuloy ang imbestigasyon, patuloy ding bumibigat ang tanong:
Ang banggaan ba ng prinsipyo at taktika sa loob ng Senado ay para sa katotohanan? O isa lamang itong scripted na drama ng kapangyarihan?

Ang sistemang ito ay dapat maging sandigan ng bayan. Ngunit kung paulit-ulit na lang itong nagiging palabas ng pagsasala sa katotohanan, saan pa tayo pupunta?

Ang tunay na state witness ay hindi dapat piliin base sa koneksyon o posisyon. Dapat itong basehan ng buong katotohanan. At kung ang katotohanang ito ay hindi makuha dahil sa kompromiso—mawawala ang saysay ng buong proseso.

Bantayan natin. Manindigan tayo. Dahil kung hindi, sila-sila rin ang magtuturoan—at wala ni isa ang tuluyang mananagot.