Isang matinding dagok sa politika ang yumanig sa Kamara ngayong linggo matapos kumpirmahin ang umano’y pag-aresto kay Congressman Kiko Barzaga sa gitna ng mga alegasyon ng sabwatan, korapsyon, at pagtatangka umanong iligtas si dating Pangulong Rodrigo Duterte mula sa pananagutan sa ilalim ng International Criminal Court (ICC).

Sa isang hindi inaasahang pangyayari, sinabi ng mga insider na inaresto si Barzaga mismo sa loob ng Congress dahil sa kaugnayan niya sa umano’y “power swap plan” kasama si Vice President Sara Duterte. Layon umano ng plano na maiwasan ang posibleng pagkakakulong ng dating pangulo sa pamamagitan ng pagpapalit ng liderato—isang hakbang na, kung naging matagumpay, ay maglalagay kay VP Sara sa pinakamataas na puwesto ng bansa.

Pero sa halip na matupad ang plano, tila nag-backfire ito—at ngayon ay bumaliktad pa umano si Barzaga laban sa mga Duterte, na nauwi sa kahihiyan ni VP Sara sa mata ng publiko.

Ano ba talaga ang nangyari?

Ayon sa mga ulat, matagal nang pinaghihinalaan si Barzaga na isa sa mga pangunahing “operator” ng isang hindi opisyal at lihim na plano upang maipwesto si VP Sara Duterte bilang pangulo. Bahagi umano ito ng estratehiya upang mapalitan ang kasalukuyang administrasyon at bigyan ng proteksyon si dating Pangulong Duterte laban sa mga kasong kinakaharap niya sa ICC.

Ngunit sa halip na magtagumpay, natiktikan ng mga imbestigador ang umano’y ilegal na kasunduan. Sa pinakahuling balita, sinasabing handa na ang Ombudsman na isampa ang kaso laban sa kanya—na sinundan naman ng kanyang agarang pag-aresto.

Matinding kahihiyan para kay VP Sara Duterte

Hindi rin nakaligtas si VP Sara sa kontrobersya. Ayon sa ilang ulat, isa siya sa mga pangunahing tagapagsulong ng plano na tinatawag ng ilan na “Palit-Presidente Scheme.” Layunin daw nito na huwag maupo si House Speaker Rem Ula bilang kapalit ni Marcos kung sakaling bumaba ito sa puwesto—at sa halip ay si VP Sara ang aako sa pwesto ng Pangulo.

Ngunit matapos ang pagkakahuli kay Barzaga, lumabas ang mga impormasyong bumaliktad na ito at inilahad ang kabuuang detalye ng plano—na ngayon ay isinasalaysay na raw sa mga imbestigador.

Ayon pa sa insider source, “Nabuko ang lahat. Pati ang papel ni VP Sara sa plano, hindi na maitago.”

“Political Theater” o Tunay na Hustisya?

Hindi rin maikakaila ang tensyon sa pagitan ng mga Duterte at ng kasalukuyang administrasyon. Matatandaan na kamakailan lamang ay tinanggihan ng ICC ang apela ni dating Pangulong Duterte na makalaya habang dinidinig ang kanyang kaso. Isa sa mga tinutukoy na dahilan ng ICC ay ang mga naging pahayag ni VP Sara Duterte mismo tungkol sa umano’y plano na “iligtas” ang kanyang ama mula sa detensyon.

Sa isang press conference, pinayuhan ng Palasyo ang publiko na hayaan ang batas ang magpatupad ng hustisya. “Hindi tayo dapat mabuhay sa pananakot,” ani ng tagapagsalita ng Malacañang. “Ang rule of law ang dapat manaig.”

Dagdag pa ng Palasyo, hindi kasama ang Marcos administration sa anumang kaso na kinakaharap ni dating Pangulong Duterte.

May epekto ba ito sa kasalukuyang gobyerno?

Habang abala ang administrasyon sa pagtugon sa sunod-sunod na kalamidad, mga protesta, at isyung panlabas (tulad ng agresyon ng China sa West Philippine Sea), ang kontrobersyang ito ay tila dagdag-pabigat sa gobyerno. Ayon sa tagapagsalita ng Palasyo, bagama’t may karapatan ang sinuman na magprotesta, dapat itong gawin sa paraang legal at hindi nagdudulot ng kaguluhan.

Nagbabala rin ang Palasyo sa mga mambabatas na tila nanghihikayat ng pag-aaklas. “Ang sinumang lumalabag sa batas ay dapat managot,” anila.

Ano ang susunod?

Sa kasalukuyan, hinihintay ng publiko ang pormal na pahayag mula kay VP Sara Duterte hinggil sa kontrobersya. Tahimik pa rin siya sa kabila ng mga naglalabasang ulat. Samantala, inaasahan naman ang paglabas ng opisyal na kaso mula sa Ombudsman laban kay Kiko Barzaga sa mga susunod na araw.

Patuloy ring sinusubaybayan ang mga kilos-protesta na inianunsyo ng ilang grupo sa Mendiola at Liwasang Bonifacio, bilang pagtutol sa mga umano’y katiwalian sa flood control projects at ghost projects sa Davao Occidental.

Hindi na ito simpleng intriga—ito na ay laban ng kapangyarihan, hustisya, at katotohanan.

Sa panahon ng dumaraming isyu sa gobyerno, ang tanong ng marami: Sino ba talaga ang naglilingkod sa bayan, at sino ang naglilingkod sa sarili nilang interes?

Patuloy kaming mag-uulat habang umuusad ang kwentong ito.