KAKAIBANG PAHAYAG SA GITNA NG IMBESTIGASYON

ANG MAPANULING REAKSIYON NI VP SARA DUTERTE SA ICC PROBE

Sa gitna ng patuloy na imbestigasyon ng International Criminal Court (ICC) laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte, ikinagulat ng publiko ang tila hindi inaasahang reaksyon ni Bise Presidente Sara Duterte. Sa isang panayam, tahasang sinabi ng Bise Presidente na “he’s always in a good mood” — isang pahayag na naging usap-usapan sa social media, media outlets, at political circles.

ANG KONTEKSTO NG IMBESTIGASYON

Matatandaang sinimulan ng ICC ang pormal na pagsisiyasat sa dating administrasyong Duterte kaugnay ng umano’y libo-libong kaso ng extrajudicial killings na nangyari sa ilalim ng kampanya kontra droga. Bagamat kumalas na ang Pilipinas sa ICC noong 2019, iginigiit ng korte na may hurisdiksyon ito sa mga kasong isinampa bago pa man magkabisa ang pagkalas.

PORMAL NA PAG-UUGNAY SA PANAHON NG PANUNUNGKULAN

Ang imbestigasyon ng ICC ay hindi basta-basta. May mga dokumento, testimonya, at ulat mula sa iba’t ibang international organizations na nagsusustento sa alegasyon. Sa gitna ng malalalim na isyung ito, maraming inaasahang seryosong reaksyon mula sa pamilya Duterte—lalo na mula sa Bise Presidente na anak mismo ng dating Pangulo.

PAHAYAG NI VP SARA NA NAKAPUKAW NG PANSIN

Sa kabila ng bigat ng isyu, iginiit ni VP Sara Duterte na maayos ang kalagayan ng kanyang ama. “He’s always in a good mood,” aniya, kasabay ng isang bahagyang ngiti. Hindi malinaw kung layunin nito ay upang ipakita ang katatagan ng kanilang pamilya, o kung simpleng pag-iwas lamang ito sa pagkomento sa legal na aspekto ng isyu.

REAKSIYON NG PUBLIKO

Marami ang nagulat at nagtaka sa pahayag na ito. Sa social media, binaha ng mga komentaryo na may halong pagdududa, panunuya, at pag-aalala. May mga nagsabing tila ‘walang empathy’ ang tugon ni VP Sara sa harap ng mga inaakusahang seryosong paglabag sa karapatang pantao. May ilan namang nagtanggol at sinabing marahil ito ay paraan lamang ng pamilya upang manatiling matatag.

ANG EPEKTO SA IMAHE NG PAMILYA DUTERTE

Ang ganitong klase ng pahayag ay nagdudulot ng halo-halong pananaw sa publiko. Para sa mga kritiko, ito ay tila pagsawalang-bahala sa maselang proseso ng hustisya sa internasyonal na antas. Para naman sa mga tagasuporta, ito ay pagpapakita ng hindi pag-papaapekto sa mga isyung pulitikal at patuloy na paninindigan ng pamilya sa kanilang mga desisyon.

MGA PANAWAGAN NG TRANSPARENSIYA

Habang lumalalim ang imbestigasyon ng ICC, patuloy ang panawagan ng iba’t ibang human rights organizations para sa transparency at cooperation mula sa gobyerno ng Pilipinas. Bagamat ilang opisyal ng bansa ang mariing tumututol sa pagsapi sa anumang proseso ng ICC, nananatiling bukas ang tanong kung magiging patas ba ang katarungan kung walang kooperasyon.

POSISYON NG PAMAHALAAN SA ISYU

Sa kasalukuyan, iginiit ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na hindi makikipagtulungan ang gobyerno sa imbestigasyon ng ICC, dahil umano ito ay insulto sa judicial system ng bansa. Sa kabilang banda, may mga sektor na naniniwala na nararapat lamang itong pagtuunan ng pansin lalo na’t daan-daan o libo-libong pamilya ang naghahangad ng kasagutan at katarungan.

ANG KAIBIGAN O ANG KATARUNGAN?

Isa sa mga tanong na bumabalot ngayon ay kung paano magbabalansi ang kasalukuyang administrasyon sa ugnayan nito sa mga dating opisyal at sa obligasyon nitong itaguyod ang karapatang pantao. Sa gitna ng mga international commitments, saan ipupuwesto ang posisyon ng mga pinuno ng bansa—sa panig ng kaibigan, o sa panig ng batas?

MGA EKSPEKASYON MULA SA MGA ANALISTA

Ayon sa ilang political analyst, ang pahayag ni VP Sara ay maaaring bahagi ng mas malaking estratehiya upang i-minimize ang epekto ng imbestigasyon sa imahe ng kanilang pamilya at sa paparating na halalan. Ang tono ng kanyang sagot ay maaaring sinadyang gawing ‘light’ upang maiwasan ang mas malalim na legal implication o masusing pagbusisi.

KALAGAYAN NI DATING PANGULONG DUTERTE

Hanggang ngayon ay hindi pa nagbibigay ng mas detalyadong pahayag si dating Pangulong Duterte hinggil sa imbestigasyon. Maliban sa mga paunang pagtutol, nananatili siyang tahimik sa harap ng mga kasong kinakaharap sa ICC. Sa kabila nito, ayon sa anak niyang si Sara, tila kalmado at “in good spirits” ang dating lider.

ANO ANG SUSUNOD NA HAKBANG NG ICC?

Patuloy ang paglalatag ng mga ebidensiya ng ICC at posibleng lumabas sa mga susunod na buwan kung may kakulangan man sa kooperasyon mula sa gobyerno ng Pilipinas. May mga panawagang dapat magpadala ng international pressure upang igiit ang paniningil sa pananagutan.

ANG TUNAY NA DIWA NG PANANAGUTAN

Sa dulo, ang isyung ito ay higit pa sa politika. Isa itong usapin ng pananagutan, ng hustisya, at ng paggalang sa karapatang pantao. Ang sinumang nahaharap sa mabibigat na akusasyon ay nararapat harapin ito nang buong tapang at bukas sa pagsisiyasat—at hindi sa mga pahayag na tila bumabalewala sa bigat ng sitwasyon.

PAALALA PARA SA LAHAT NG PINUNO

Sa panahong mataas ang kamalayan ng publiko sa usaping panlipunan at pandaigdigang hustisya, mas mahalaga ang maingat at makataong pahayag mula sa mga opisyal ng gobyerno. Dahil sa bawat salitang kanilang binibitawan, kalakip nito ang imaheng dala nila—hindi lang para sa kanilang pamilya, kundi para sa buong bansa.