MANILA, Philippines — Isang matinding pasabog ang pinakawalan ni Senator Francis “Chiz” Escudero sa kanyang privileged speech kamakailan, kung saan mariin niyang tinuligsa ang diumano’y “scripted” na imbestigasyon sa mga kontrobersyal na flood control projects. Sa gitna ng mga pagsisiwalat at pagbabangayan sa pagitan ng Senado at Kamara, isang pangalan ang paulit-ulit na lumutang bilang nasa likod ng lahat: Martin Romualdez, ang pinsan ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. at dating Speaker ng House of Representatives.

“Script, Direktor, at Bida—Lahat Ikaw”

Ayon kay Escudero, hindi na raw ito simpleng imbestigasyon kundi isang “sarsuwela” na isinulat at idinirek ni Romualdez mismo. Sa kanyang talumpati, sinabi ng senador na malinaw ang plano: ilihis ang galit ng publiko mula sa mga kongresistang sangkot sa anomalya at ibaling ito sa mga senador.

“May script. At ang bida, direktor, at manunulat nito—iisa lang ang pangalan: Martin Romualdez,” ani Escudero sa harap ng Senado. “Habang kinakaladkad ang mga pangalan ng mga senador sa media, nananatiling untouchable ang mga tunay na may sala.”

Lihim na Inilalantad

Ibinulgar din ni Escudero ang umano’y taktikang ginagamit upang pilitin ang ilang dating opisyal ng DPWH na “kumanta” at magbitiw ng mga pangalan ng senador, habang tinatabunan ang papel ng ilang kongresista at ang mismong liderato ng Kamara.

Sa kanyang pagsasalita, binanggit niya ang testimonya ni Master Sergeant Gotesa na umano’y personal na naghatid ng 35 maletang may lamang tig-₱48 milyon sa mismong bahay ni Martin Romualdez. Katumbas ito ng humigit-kumulang ₱1.7 bilyon sa isang delivery pa lamang.

“Kung hindi ito sapat para magsagawa ng masinsinang imbestigasyon, ewan ko na lang,” ani Escudero.

Dugtong ng Laban: Sara Duterte Sumawsaw

Hindi nagpaawat si Vice President Sara Duterte, na naglabas rin ng matalas na pahayag laban kay Romualdez at maging kay Pangulong Marcos. Sa isang press release, sinabi ng Bise Presidente:

“I have repeatedly questioned the judgment of President Marcos in choosing Martin Romualdez as Speaker… The floodwaters of truth and accountability will flow all the way to Malacañang.”

Ipinunto niya ang umano’y kontrol ni Romualdez sa Infrastructure Commission of Investigation (ICI), na sinasabing nagsisilbing panakip lamang sa tunay na intensyon — iligtas ang mga kakampi sa Kamara at ikompromiso ang imbestigasyon.

“Selective Justice”: Iisa Lang ang Pinupuruhan

Sinabi rin ni Escudero na habang sunud-sunod ang freeze orders, subpoena, at media expose laban sa mga senador, wala ni isa mang kongresista ang hinihila sa parehong paraan — maliban sa iilang tila “sinakripisyong pawn” gaya ni Congressman Zaldico.

Aniya, “Sa dami ng mga binanggit na pangalan ng congressman ng mga testigo, bakit wala ni isa sa kanila ang naiimbestigahan, pinapatawan ng freeze order, o kahit pinapatawag man lang?”

Nagpahayag din si Escudero ng pagkadismaya sa umano’y paggamit ng impeachment complaint laban kay Vice President Duterte bilang taktika upang makalabas ang pondo ng ilang mambabatas na na-hold sa ilalim ng FLR (For Late Release).

Pagkawatak ng Senado — Isang Deliberate na Diskarte?

Binigyang-diin ni Escudero na tila sinadyang pag-awayin ang Senado, ang Kamara, at maging ang ilang miyembro ng parehong institusyon upang palalimin ang kaguluhan at mailihis ang pansin ng publiko.

“Pinag-aaway tayo — senador laban sa senador, kongresista laban sa kongresista, lokal laban sa nasyonal. Ito ang script nila. Mas madaling manipulahin ang mga Pilipinong nagkakawatak-watak,” wika niya.

Pagtindig at Panawagan

Matapos isiwalat ang kanyang mga ebidensya at pananaw, tahasang hinamon ni Escudero ang Senado at iba pang sangay ng pamahalaan: ipatawag at imbestigahan si Martin Romualdez.

“Kung gusto natin ng tunay na hustisya, dapat walang exempted. Huwag nating hayaang maging bulag ang batas sa mga ‘untouchable’. Wala dapat sacred cows,” diin niya.

Habang lumalalim ang eskandalo, lalong tumitindi ang pangangailangan ng publiko para sa malinaw na pananagutan. Ngunit ang tanong ng marami: Hanggang saan ang kayang gawin ng katotohanan, kung ang sistema mismo ang may script?