Naglalagablab ang pulitika sa Pilipinas matapos ang sunod-sunod na kontrobersya na yumanig sa gobyerno ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., na ngayon ay nasasangkot sa mga alegasyon ng korapsyon, katiwalian, at manipulasyon ng mga proyekto ng pamahalaan.

Sa gitna ng umuusok na balita tungkol sa mga diumano’y “ghost projects” at flood control anomalies, sumambulat ang isang eksena na tila ba hinugot mula sa isang pelikula—ang pag-walkout ng mag-asawang Curlee at Sara Descaya mula sa imbestigasyon ng Independent Commission for Infrastructure (ICI), ang body na itinatag mismo ni PBBM para umano’y siguruhin ang transparency sa mga proyektong imprastraktura ng gobyerno.

Curlee at Sara Discaya, Umatras sa Harap ng Eskandalo

Hindi inaasahan ng publiko ang biglaang pag-atras ng mag-asawang Discaya mula sa imbestigasyon ng ICI. Ayon sa kanilang kampo, lumalabas umano na sila lamang ang magiging “scapegoat” ng mas malaking sindikato sa likod ng flood control scam, kung saan sangkot umano ang malalapit na tao kay Pangulong Marcos, kabilang ang kanyang pinsan na si House Speaker Martin Romualdez.

Naglahad din ang mag-asawa ng kanilang karapatan laban sa self-incrimination, tanda ng kanilang pagdistansya sa imbestigasyon na sa kanilang pananaw ay tila isang palabas lamang na may pre-determined na resulta.

Guanzon at Inday Sara, Pumalag

Sa kabilang banda, dalawang matunog na pangalan ang sumambulat din sa mainit na usapin—si dating Comelec Commissioner Rowena Guanzon at si Bise Presidente Sara Duterte. Si Guanzon, kilalang matapang at walang kinatatakutan, ay tahasang nanawagan ng pagbuwag sa ICI, tinawag itong inutil at tinapunan ng akusasyon na kontrolado ng Palasyo.

Ayon kay Guanzon, “Utang ka ng utang BBM, tapos kinukurakot lang ninyo ng pinsan mo. Huwag mo kaming lokohin. Buong 2025 budget punong-puno ng ghost projects.”

Samantala, hindi rin pinalampas ni VP Sara Duterte ang tila selective investigation ng Ombudsman, partikular sa mabilis na pag-dismiss ng drug case ng anak ni DOJ Secretary Remulla. Nanawagan siya ng patas at pantay na imbestigasyon sa lahat, lalo na sa mga kaalyado ng administrasyon.

ICI, Lalong Nadidiin sa Kawalan ng Kredibilidad

Habang bumabagsak ang kredibilidad ng ICI sa harap ng publiko, pilit nitong ipinipilit na tuloy pa rin ang kanilang trabaho. Ayon kay ICI Executive Director Atty. Brian Kitza, sapat ang testimonya at ebidensya mula sa iba pang testigo para ituloy ang mga kasong ihahain sa Ombudsman.

Ngunit ang tanong ng bayan: Kung malinaw na ang mga isyu, bakit tila wala pa ring konkretong resulta? At bakit tila hindi kayang hawakan ng ICI ang mga “malalaking isda” sa gobyerno?

Maraming mamamayan ang nagpapahayag na hindi na dapat ipagpatuloy ang operasyon ng ICI, na tinatawag nang “toothless tiger” at “puppet commission.” Ang kawalan ng accountability at resulta, ayon sa mga kritiko, ay nagpapatunay lang na ito’y panakip-butas para sa tunay na imbestigasyon.

PBBM, Biglang Transparency Mode?

Sa kabila ng mga batikos, nagtangkang bumawi si Pangulong Marcos sa pamamagitan ng pag-anunsyo na ilalathala na ang kanyang Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN). Dagdag pa rito, ipinangako niyang ila-livestream ang bicameral budget hearing para sa 2026 national budget—isang hakbang na aniya’y para sa transparency.

Ngunit para sa ilan, huli na ang lahat. Ang hakbang na ito ay tinatawag ng kritiko bilang “damage control” lamang matapos masangkot ang administrasyon sa sunod-sunod na iskandalo. Ayon sa kanila, ito’y reaksyon lang sa international pressure, gaya ng inilabas na ulat ng U.S. State Department ukol sa korapsyon sa gobyerno ng Pilipinas.

Revolutionary Government: Tunay na Solusyon?

Habang gumuho ang tiwala ng publiko sa kasalukuyang sistema, may mga panawagan na rin para sa mas radikal na pagbabago. Isa sa mga kontrobersyal na mungkahi: ang pagtatag ng isang Revolutionary Government.

Ayon sa mga tagasuporta nito, tanging isang rebolusyonaryo at pansamantalang pamahalaan ang maaaring linisin ang bulok na sistema. Sa ilalim nito, maaaring palitan ang mga corrupt na opisyal, at magtalaga ng mga bagong lider na tunay na maglilingkod sa bayan.

Bagama’t ito’y isang ideya na may halong panganib, hindi na ito itinuturing na imposibleng mangyari sa gitna ng tumitinding galit ng mamamayan.

Panahon na Ba para Gumising?

Ang mga sunod-sunod na kaganapan ay tila isang malakas na sigaw ng sambayanan—sigaw na nagsasabing sawa na kami sa panggagago, sawa na kami sa paulit-ulit na korapsyon, at sawa na kami sa panloloko.

Hindi sapat ang transparency kung wala namang accountability. Hindi sapat ang paglalathala ng SALN kung ang mga isyu ng “ghost projects,” padrino system, at political dynasties ay nananatiling hindi tinatalakay nang seryoso.

Ang tanong ngayon: Hanggang kailan magbubulag-bulagan ang bayan?