Isang mainit na usapin ngayon sa mga political at social media circles ang biglaang pagtanggi ni Discaya na makipagtulungan sa ICI. Marami ang nagulat, lalo na’t matagal nang inaasahan ang kanilang kooperasyon bilang bahagi ng isang mas malaking proyekto na layong tugunan ang mga isyung panlipunan at pangkaunlaran sa rehiyon. Ngunit nitong mga nakaraang araw, lumabas ang mga detalye na nagbibigay-linaw sa tunay na dahilan ng kanyang desisyon—at hindi ito simpleng usapin ng politika.

Ayon sa mga source na malapit kay Discaya, matagal na raw niyang napapansin ang mga “di kanais-nais” na galaw sa loob ng ICI. May mga alegasyong may mga hindi malinaw na pondo, hindi patas na hatian ng mga proyekto, at kawalan ng konkretong transparency sa mga pinopondohan ng grupo. “Hindi ako makikipagtulungan kung may duda ako sa intensyon ng mga kasama ko,” aniya sa isang panayam. “Mas pipiliin kong tumayo mag-isa kaysa masangkot sa isang bagay na hindi ako sigurado.”

Ang pahayag na ito ay nagdulot ng halo-halong reaksyon mula sa publiko. May ilan na pumuri sa kanyang katatagan at prinsipyo, sinasabing simbolo ito ng katapatan at integridad. Ngunit may iba ring nagsabing masyado siyang nagpadalos-dalos at dapat sana’y dumaan muna sa maayos na pag-uusap bago tuluyang umatras.

Sa loob ng ICI, hindi rin umano nagustuhan ng ilang miyembro ang paraan ng paglalantad ni Discaya. Sa halip na pag-usapan sa loob ng organisasyon, inilabas daw ito sa publiko, dahilan para lalong uminit ang sitwasyon. May mga nagsasabing posibleng may mas malalim pang dahilan—marahil may personal o politikal na alitan sa pagitan ng ilang lider ng ICI at ni Discaya.

Isang insider ng ICI ang nagbahagi, “Matagal na may tensyon sa loob. Hindi ito biglaan. Ilang linggo bago pa siya umatras, ramdam na naming may distansya siya sa mga meeting at proyekto. Pero di namin inasahan na ganito kabilis niyang ilalabas sa publiko.”

Bukod sa mga usaping internal, lumalabas din na may mga panlabas na pwersang nakaimpluwensya sa desisyon ni Discaya. May mga ulat na ilang lokal na opisyal ang umano’y nagbigay babala sa kanya tungkol sa reputasyon ng ilang miyembro ng ICI. Kung totoo man ito, maaaring naging mas maingat siya upang maiwasan ang anumang posibleng kahihiyan o isyung legal sa hinaharap.

Gayunman, hindi maikakaila na sa gitna ng kontrobersya, tumataas lalo ang interes ng publiko. Sino ba talaga ang nagsasabi ng totoo? May itinatago ba ang ICI, o ito’y simpleng maling pagkaunawa lamang? Ang mga tanong na ito ay patuloy na bumabalot sa usapin at nagiging laman ng mga diskusyon sa social media.

Sa kabila ng lahat, nanindigan si Discaya na tama ang kanyang ginawa. “Ang tiwala ay hindi basta ibinibigay—ito’y pinapatunayan. Kapag may nakita akong hindi tama, hindi ako mananahimik,” mariin niyang sabi. Sa kanyang mga tagasuporta, ito raw ay patunay ng kanyang prinsipyo bilang isang lider na inuuna ang integridad kaysa pansariling pakinabang.

Samantala, nananatiling tahimik ang mga pangunahing opisyal ng ICI hinggil sa isyu. Wala pang opisyal na pahayag mula sa kanilang panig, ngunit ayon sa ilang ulat, nagsasagawa na raw ng internal review upang linawin ang mga akusasyon. Ayon sa isang tagapagsalita, “Ayaw naming palakihin pa ang gusot. Gusto naming maresolba ito nang maayos at propesyonal.”

Sa mata ng publiko, ang nangyayari ngayon ay isang paalala kung gaano kahalaga ang transparency sa mga organisasyong nagsusulong ng pagbabago. Kapag ang tiwala ay nasira, mahirap na itong maibalik. Ang isyung ito ay nagiging simbolo ng mas malaking usapin—ang pangangailangan ng katapatan, pananagutan, at tapat na pamumuno sa mga proyekto ng bayan.

Habang wala pang malinaw na kasagutan, patuloy ang mga haka-haka at talakayan. Kung sakaling maglabas ng karagdagang ebidensya si Discaya o ang ICI, maaaring magbago pa ang ihip ng hangin. Ngunit sa ngayon, ang isang bagay ay malinaw: ang kanyang desisyon ay nagbukas ng mata ng marami sa kung paano pinapairal ang prinsipyo sa gitna ng panggigipit at intriga.

Marahil, sa mga susunod na linggo ay mas lilinaw pa ang mga detalye. Ngunit isa lang ang sigurado—ang desisyong ito ni Discaya ay mag-iiwan ng marka hindi lamang sa kanyang pangalan, kundi sa usapin ng pananagutan at paninindigan sa larangan ng pampublikong serbisyo.