Isang nakakagulat na rebelasyon ang yumanig sa mundo ng politika at negosyo matapos isiwalat ni Ellis Co—anak ng kilalang politiko at negosyanteng si Congressman Zaldy Co—ang diumano’y katiwalian sa likod ng ilang flood control projects sa bansa. Ayon sa mga ulat, mismong si Ellis ang nagsiwalat ng mga dokumento at ebidensyang nag-uugnay sa kanyang ama sa mga proyektong pinaniniwalaang ginamit upang maglabas ng pondo para sa mga “ghost” o peke umanong kontrata.

Ang pagsabog ng isyung ito ay dumating sa panahong kaliwa’t kanan ang mga reklamo hinggil sa mga flood control projects na tila hindi naman epektibo, sa kabila ng bilyong pisong inilaan ng pamahalaan. Sa isang eksklusibong panayam, diretsahang sinabi ni Ellis, “Hindi ko kayang manahimik habang ginagamit ang pera ng bayan sa mga proyektong hindi totoo. Kahit tatay ko pa ang sangkot, kailangang managot siya kung mapapatunayan ang lahat ng ito.”

Ayon kay Ellis, matagal na raw niyang napapansin ang mga iregularidad sa ilang kontratang hawak ng mga kumpanyang konektado sa kanyang ama. Ilan sa mga proyektong iyon ay tinukoy na flood control initiatives sa mga rehiyon na paulit-ulit na binabaha kahit tapos na raw ang konstruksyon. “Nung una, akala ko normal na delay lang. Pero nang makita ko ang mga dokumento, doon ko na-realize na may mas malalim na problema,” dagdag niya.

Ang mga dokumentong isinumite ni Ellis ay naglalaman umano ng mga kontratang pinirmahan ng mga kompanya na may direktang kaugnayan sa ilang local officials at mga tauhan ng Department of Public Works and Highways (DPWH). May ilan pa umanong proyektong binayaran nang buo kahit hindi pa nasisimulan. “May mga lugar na nilagyan daw ng flood control system, pero pag-ulan lang, lubog agad. Nasaan ang pondo?” tanong ni Ellis.

Agad namang naglabas ng reaksyon si Congressman Zaldy Co, na mariing itinanggi ang mga paratang. Ayon sa kanyang kampo, “Walang katotohanan ang mga alegasyon na ito. Ang lahat ng proyekto ay dumaan sa tamang proseso at aprubado ng mga ahensyang may otoridad.” Dagdag pa ng kanyang tagapagsalita, “Masakit sa amin na mismong anak niya ang ginagamit ng mga kalaban sa politika para siraan siya.”

Ngunit para kay Ellis, wala raw bahid ng politika ang kanyang ginagawa. “Hindi ito laban ng pamilya. Ito ay laban para sa katotohanan,” mariin niyang tugon. “Alam kong may mga masasaktan, pero kung magpapatuloy ang ganitong sistema, kawawa ang sambayanang Pilipino.”

Ang rebelasyong ito ay mabilis na kumalat sa social media, kung saan hati ang reaksyon ng publiko. Marami ang pumuri sa tapang ni Ellis sa pagharap sa isang masakit na sitwasyon. “Kakaiba ‘to. Anak na mismo ang lumalaban sa maling sistema,” komento ng isang netizen. Ngunit may iba ring nagsabing masyado itong personal at dapat sanang idinaan sa pribadong usapan bago ilabas sa publiko.

Sa Kongreso, umani ng matinding atensyon ang isyung ito. May ilang mambabatas na nagsusulong na magsagawa ng motu proprio investigation upang masuri ang mga kontratang tinutukoy. “Kung may katotohanan sa mga alegasyon ni Ellis Co, dapat itong imbestigahan nang husto,” ayon kay Rep. Melchor Abella. “Walang sinuman, kahit kamag-anak, ang dapat ilagay sa itaas ng batas.”

Samantala, ilang grupo ng civil engineers at watchdog organizations ay nagsimula na ring mangalap ng impormasyon kaugnay ng mga flood control projects sa mga rehiyong madalas bahain. “Ang ganitong mga proyekto ay dapat may malinaw na impact. Kung napapansin ng mga residente na walang pagbabago, dapat tanungin kung saan napunta ang pondo,” ayon sa isang infrastructure analyst.

Sa mga nagdaang taon, madalas nang nagiging sentro ng isyu ang flood control projects dahil sa laki ng pondong nakalaan dito. Noong nakaraang administrasyon pa lamang, umabot sa bilyon-bilyon ang inilaan para sa mga flood mitigation programs, ngunit hanggang ngayon, nananatiling problema ng maraming siyudad at probinsya ang pagbaha.

Para kay Ellis, sapat na ang pananahimik. “Maraming proyekto ang ginagawang negosyo. Wala akong galit sa tatay ko bilang anak, pero bilang Pilipino, may pananagutan ako sa katotohanan,” wika niya sa panayam.

Habang tumitindi ang imbestigasyon, mas dumarami rin ang mga nananawagang paimbestigahan hindi lang ang proyekto ni Zaldy Co, kundi pati ang iba pang flood control initiatives sa bansa. “Kung totoo ang mga ito, hindi lang pamilya Co ang dapat managot—pati ang mga kasabwat nila sa gobyerno,” ayon sa isang komentarista.

Ngayon, nakataya hindi lang ang reputasyon ng isang kongresista kundi ang tiwala ng publiko sa mga proyektong dapat ay nagliligtas ng buhay sa panahon ng kalamidad. Habang inaabangan ng publiko ang susunod na hakbang ng mga awtoridad, isang tanong ang nangingibabaw: hanggang saan ang kayang isakripisyo ng isang anak para sa katotohanan—kahit pa ama niya ang kanyang isinusumbong?