Sa likod ng bawat OFW na nangingibang-bansa, may pamilya silang iniwan na umaasang ligtas sa sariling tahanan. Ngunit sa dalawang kwentong ito—mula sa San Quintin, Pangasinan at Caloocan City—ang pinakamasakit na kinatatakutan ng mga ama ay nagkatotoo.

Dalawang magkaibang ama, parehong nagtitiis ng lungkot at pagod sa ibang bansa para sa magandang kinabukasan ng kanilang pamilya. Parehong nagpadala ng suporta, parehong may pangarap para sa kanilang mga anak. Ngunit pareho ring nawalan—hindi lang ng oras kasama ang pamilya, kundi pati ng mismong mga taong minahal nila—sa paraang hindi malilimutan ng mga bayan na naging saksi.

San Quintin, Pangasinan – Abril 22, 2022

Tahimik ang hapon sa Barangay Lagasit hanggang sa yumanig ang balita: natagpuan sa loob ng kanilang bahay ang mag-iinang sina Crystaline Lechauco Ogako (36), Ashley (10), at Jacob (6)—lahat wala nang buhay, biktima ng marahas na pananaksak.

Ang ama, si Mark Morante, ay nasa Estados Unidos noon, limang taon nang nagtatrabaho roon mula pa noong 2017. Nagpapadala ng sustento, palaging ka-video call ang pamilya, at umaasang sa bawat padala niya ay mas lumalapit sila sa magandang kinabukasan.

Ayon sa imbestigasyon, mismong pinsan ni Crystaline ang salarin—si Dexter Lechoco, 24 taong gulang, na matagal nang may sama ng loob dahil hindi na siya pinautang. Lasing, at ayon sa pagsusuri ay nasa impluwensya rin ng ipinagbabawal na gamot, pumasok siya sa bahay matapos makita ang CCTV na nakatutok sa kanya.

Hindi lamang si Crystaline ang kanyang pinatay—pati ang dalawang bata ay hindi nakaligtas sa kanyang kamay. Sinira ng isang gabi ang lahat ng taon ng pagsasakripisyo ni Mark sa ibang bansa. Umuwi siya, ngunit abo na lang ng kanyang pamilya ang nadatnan.

Caloocan City – Pebrero 2, 2017

Si Christian Navarro, 26, ay nagtratrabaho noon sa Abu Dhabi bilang car polisher. Pauwi na sana siya para sa ika-4 na kaarawan ng anak nila ni Janelle Mangolabnan, 25, at para mag-Valentine’s Day silang pamilya. Ngunit isang tawag ang nagpatigil sa lahat ng plano—patay ang mag-ina niya sa loob ng kanilang bahay.

Ang salarin: si Jason Del Valle, kapitbahay at kumpare pa mismo ni Christian. Ayon sa imbestigasyon, pumasok ito sa bahay habang wala ang ama at sinubukang halayin si Janelle. Nang manlaban, ginilitan niya ito ng leeg. Nakita siya ng batang si Zail Chin, na kanyang sinaktan din upang walang makapagsumbong.

Nagtagal pa si Jason sa bahay at nagtago sa kisame, kung saan siya natagpuan ng mga pulis makalipas ang ilang oras. Tumagal ng tatlong araw ang laban ni Zail sa ospital, bago tuluyang sumuko ang kanyang katawan.

Isang Paalala Mula sa Dalawang Trahedya

Magkaibang lugar, magkaibang panahon, ngunit iisang aral: walang kasiguraduhan ang kaligtasan, kahit sa sariling tahanan. Sa dalawang kasong ito, ang panganib ay hindi nanggaling sa malalayong lugar—nanggaling ito sa mismong taong kilala at pinagkatiwalaan.

Ang mga kwentong ito ay hindi lamang krimen; ito ay paalala sa bawat pamilya, lalo na sa mga umaasa sa sakripisyo ng mga mahal sa buhay sa ibang bansa—na ang kaligtasan ay hindi dapat isantabi, at ang tiwala ay laging may kasamang pag-iingat.